Veelgestelde vragen

Voor onze aankomende Herenboerderij Vaarlese Hoef verzamelen we sinds september 2025 intentieverklaringen. Als je dit formulier ondertekent, geef je aan bereid te zijn lid te worden van de nog op te richten coöperatie Herenboeren Vaarlese Hoef.

Je ondertekent een formulier waarbij je aangeeft bereid te zijn lid te worden van de nog op te richten coöperatie Herenboeren Vaarlese Hoef. Je betaalt 10% van de eenmalige inleg als aanbetaling (dit is €250 of €125 bij een huishouden met 1 volwassene), zodat dit in de aanloopfase gebruikt kan worden om alle kosten te dekken. De aanbetaling wordt verrekend bij de uitgifte van het certificaat. De aanbetaling kan alleen worden terugbetaald als er gegadigden zijn om de aanbetaling over te nemen.

Ja, dat kan zeker.

Verschillende Herenboerderijen organiseren rondleidingen. Via de websites van de Herenboerderijen kun je vaak vinden of en wanneer er rondleidingen zijn. In de buurt zit bijvoorbeeld:
– Boxtel
– Boekel
– Weert

Zie hiervoor onze boerderij

De kwaliteit van de grond vormt de basis van alles wat we verbouwen. Wanneer de bodem verontreinigd is met schadelijke stoffen, kunnen deze gemakkelijk worden opgenomen door groenten, fruit en granen. Omdat herenboeren een groot deel van hun voedsel van hun eigen land eten, is het risico op langdurige blootstelling aan deze stoffen extra groot. Door jarenlang voedsel van dezelfde grond te eten, kunnen eventuele verontreinigingen zich ophopen in het lichaam. Daarom voeren we eerst grondig bodemonderzoek uit voordat we een nieuwe herenboerderij starten, zodat we zeker weten dat onze leden veilig en gezond voedsel krijgen.
De MRE, de huidige eigenaar van de grond in Vaarle heeft de grond laten testen door Tritium en daaruit is de conclusie dat alle grond voldoet aan zowel de klasse ‘landbouw/natuur’ en ‘wonen met moestuin’. Alleen een stukje op Vaarle 6 zal gesaneerd worden omdat daar resten van asbest gevonden zijn ivm het afbreken van de voormalige boerderij.

Zodra de grond in Vaarle definitief toegezegd is en de coöperatie opgericht wordt, worden de certificaten uitgeven op volgorde van het aanmelden door middel van de intentieverklaringen, op dat moment betaal je ook het inleggeld. De contributie betaal je vervolgens vanaf het moment dat de boerderij operationeel wordt.

Na de eerste Herenboerderij in Boxtel (2016) en een tweede in Loenen, Gelderland (2019) zijn er in zes jaar tijd maar liefst nóg 20 Herenboerderijen gestart, verspreid over het hele land. Er zijn er per voorjaar 2025 dus al 23 in totaal.

Ook werken al meer dan 30 initiatiefgroepen aan de realisatie van hun Herenboerderij. Bekijk hier onze kaart.

Als lid van de coöperatie ben je ondernemer, je loopt dus risico, maar nooit meer dan je inleg. Mocht je op willen zeggen, dan krijg je je inleg terug als er een opvolger voor jouw lidmaatschap komt.

Alle coöperatieleden die samen mede-eigenaar zijn van een boerderij noemen we ‘Herenboeren’.

Er zijn meerdere boeren in dienst van de lokale coöperatie, zij worden gewoon ‘boeren’ of ‘Herenboeren-boeren’ genoemd. De Herenboerderij heeft doorgaans twee of drie boeren in dienst waarvan één de leiding heeft als agrarisch bedrijfsleider.

Een Herenboerderij is een kleinschalig coöperatief gemengd boerenbedrijf. Een groep mensen uit dezelfde omgeving hebben samen deze boerderij opgericht. Ze pachten gezamenlijk grond en hebben één of meerdere boeren in (part-time) loondienst als agrarisch bedrijfsleider. Een bestuur vertegenwoordigt de leden.

Een Herenboerderij bestaat uit zo’n 200-270 huishoudens, oftewel 500 ‘monden’ (eters). Een Herenboerderij is 15 tot 20 hectare groot.

Met elkaar vormen ze een coöperatie, ze zijn mede-eigenaar van de boerderij en nauw betrokken bij de productie van hun voedsel, zodat ze weten waar hun eten vandaan komt. De leden van een Herenboerderij zijn op deze manier samen eigenaar, ondernemer, producent en consument. De visie van Herenboeren luidt kort gezegd: meer grip op wat je eet, de voedselketen verkorten door consument en producent dichterbij elkaar te brengen, dierenwelzijn vergroten, eten verbouwen met aandacht voor landschap en respect voor natuur.

De productie van kaas en zuivel is erg arbeidsintensief en vraagt een bepaalde minimale schaal om enigszins kosteneffectief te kunnen uitvoeren. Op dit moment hebben we er om die reden voor gekozen om dit nog niet te doen. Wel kiezen veel boerderijen voor een dubbeldoel rund – die zowel melk als vlees kan leveren – voor haar kudde, zoals MRIJ, Blaarkop of Brandrood. Op die manier wordt niet alleen een bijdrage geleverd aan het in stand houden van cultuurhistorisch waardevolle runderen, maar kan er in de toekomst wellicht alsnog de keuze gemaakt worden om ook zuivel te produceren.  

Alle coöperatieleden die samen mede-eigenaar zijn van een boerderij noemen we ‘Herenboeren’. De agrarisch bedrijfsleider(s) van de boerderijen noemen we ‘boeren’ of ‘Herenboeren-boeren’.

Als je als boer (m/v) bij Herenboeren werkt heb je een vrij unieke baan. Je bent namelijk geen agrarisch ondernemer in de klassieke zin van het woord, want je werkt in loondienst voor Herenboeren Nederland en wordt gedetacheerd naar de lokale Herenboeren coöperatie. Je hebt dus een vast maandsalaris. Op de boerderij werk je samen met één of twee andere boeren en het bestuur van de coöperatie. 

Tegenvallende oogsten worden gedragen door de coöperatie, waardoor je je verzekerd weet van een stabiel inkomen. Arbeidsvoorwaarden zijn conform de CAO Open Teelten en in overleg met de leden van de lokale coöperatie wordt van tevoren bepaald wie welke taken van de boer overneemt in het geval van vakantie, ziekte of ongeval. 

Meer informatie over boer worden bij Herenboeren vind je bij onze (open) vacatures.

Het streven is dat de boerderij ongeveer 15 tot 20 hectare groot wordt. Dit zorgt voor voldoende ruimte om voedsel voor 500 monden te produceren en daarnaast nog ruimte te hebben voor variatie om de groenten regelmatig op verschillende locaties te telen. Ook is er zo voldoende ruimte voor extra aandacht voor de natuur.

Het is de bedoeling om met de grondeigenaar een  overeenkomst voor langere tijd aan te gaan. De coöperatie zal geen eigenaar worden van de grond.

Coöperatieleden halen hun deel van de oogst zelf op bij de Herenboerderij. Als je eens een keertje niet kan komen, is er bijna altijd wel een ander coöperatielid dat bij jou in de buurt woont en jouw oogstdeel wil meenemen (de zogenaamde ‘Herenburen’).  

De meeste boerderijen hebben in het seizoen één distributiemoment per week, sommige hebben er twee. Er is ook een periode in de winter en het vroege voorjaar dat je minder vaak je oogst ophaalt omdat er minder geoogst kan worden.

De boer is wat betreft de dagelijkse gang van zaken op de boerderij de bedrijfsleider en maakt het teeltplan.

Ten minste een keer per jaar wordt binnen de coöperatie geïnventariseerd wat de aangesloten huishoudens willen eten. Hierbij worden de ervaringen van het vorige seizoen en die van de boer betrokken. Van welke producten willen we meer, van welke minder en welke nieuwe gewassen introduceren we op de boerderij? 

De wensen van de leden worden, via het bestuur, met de boer besproken en naast de fysieke gesteldheid van het land gelegd. Welke teelt slaat aan, welk gewas doet het (nu) minder goed en aan welke knoppen kan de boer draaien. Hieruit volgt een of twee keer per jaar een up-to-date teeltplan waar de boer mee uit de voeten kan.

De Algemene Ledenvergadering (ALV) is het hoogst besluitvormende orgaan. De leden geven mandaat aan het bestuur.

De boeren zijn in loondienst bij Herenboeren Nederland en worden gedetacheerd bij de lokale Herenboerderij. Het bestuur is eindverantwoordelijk voor de rol en functioneren van de boeren en is daarmee de feitelijke opdrachtgever.

Voor grote beslissingen zoals investeringen (de begroting) of het teeltplan is de instemming van de leden nodig middels een ALV. De ALV vergadert over het algemeen één tot twee keer per jaar. De boer is wat betreft de dagelijkse gang van zaken op de boerderij de bedrijfsleider.

Het bestuur draagt er zorg voor dat beslissingen van de ALV passen binnen de kaders van het Herenboerenconcept.

Sommige uitgangspunten liggen vast, zo blijft een Herenboerderij altijd een coöperatieve Herenboerderij die groenten, fruit, vlees en eieren produceert op natuurinclusieve wijze.

Dat bepaal je zelf. Een levendige en actieve gemeenschap vormt de spil van de Herenboerderij. De boer in loondienst van de coöperatie is de praktische agrarische bedrijfsleider en ook betrokken bij de uitvoering van veel dagelijks werk. Maar er zijn voor het bestuur en werkgroepen ook actieve leden nodig, bijvoorbeeld teams die helpen met werken op het land, verzorgen van de dieren, onderhoud van hekken en gebouwen, en oogst en distributie. Ook zijn er bijvoorbeeld werkgroepen die zich bezighouden met monitoring van de biodiversiteit en bodemkwaliteit evenals het organiseren van sociale activiteiten, rondleidingen en educatieve acties.

Meewerken is niet verplicht, maar maakt wél meer mogelijk op de boerderij. De ervaring leert dat veel mensen het leuk vinden om regelmatig naar hun boerderij te gaan en te helpen. Zo ben je betrokken bij de totstandkoming van je eigen voedsel. Ook ontstaat er op deze manier een levendige gemeenschap rond de eigen lokale Herenboerderij.

Ervaring op de draaiende boerderijen leert dat meestal wekelijks tussen de 40 en 80 leden (van de totaal 500 monden) op de één of andere manier actief zijn. Als er weinig leden meewerken wordt er méér arbeid op de boerderij ingehuurd door de boer. Hierdoor zullen de exploitatiekosten omhoog gaan. Een alternatief is het inzetten van minder intensieve teelten, wat resulteert in een minder divers aanbod.

Als Herenboer eet je natuurlijk met het seizoen mee. Je zult dan merken dat je misschien in sommige piekperiodes van de oogst wat meer tijd kwijt bent aan het verwerken en/of bewaren van je oogst. Ook komen de groentes natuurlijk niet voorgesneden en voorgewassen van het land.

Meewerken is niet verplicht, maar maakt wél meer mogelijk op de boerderij. Een levendige en actieve gemeenschap vormt de spil van de Herenboerderij. De boer in loondienst van de coöperatie is de praktische agrarische bedrijfsleider en ook betrokken bij de uitvoering van veel dagelijks werk. Maar er zijn voor het bestuur en werkgroepen ook actieve leden nodig, bijvoorbeeld teams die helpen met werken op het land, verzorgen van de dieren, onderhoud van hekken en gebouwen, en oogst en distributie. Ook zijn er bijvoorbeeld werkgroepen die zich bezighouden met monitoring van de biodiversiteit en bodemkwaliteit evenals het organiseren van sociale activiteiten, rondleidingen en educatieve acties.

Je kan dus op allerlei manieren een steentje bijdragen aan de bloei van jouw lokale Herenboerderij, klein of groot, op de boerderij of daarbuiten (bijvoorbeeld door iets te organiseren). Afhankelijk van wat bij je past en waar je op dat moment gelegenheid toe hebt.

De ervaring leert dat veel mensen het leuk vinden om regelmatig naar hun boerderij te gaan en te helpen. Zo ben je betrokken bij de totstandkoming van je eigen voedsel. Ook ontstaat er op deze manier een levendige gemeenschap rond de eigen lokale Herenboerderij.

Ervaring op de draaiende boerderijen leert dat meestal wekelijks tussen de 40 en 80 leden (van de totaal 500 monden) op de één of andere manier actief zijn. Als er weinig leden meewerken wordt er méér arbeid op de boerderij ingehuurd door de boer. Hierdoor zullen de exploitatiekosten omhoog gaan. Een alternatief is het inzetten van minder intensieve teelten, wat resulteert in een minder divers aanbod.

Een boer kan ziek worden of in drukke tijden extra hulp nodig hebben. In beide gevallen kan hij/zij hulp inroepen van omliggende Herenboerderijen of tijdelijk loonwerkers inhuren. Voor dat laatste biedt de begroting van de Herenboerderij ruimte.

We hebben uiteraard ook oog voor de mogelijkheid dat de boer zijn werk niet naar tevredenheid verricht, dat de relatie met hem niet vruchtbaar blijkt, of dat de boer zelf beslist om te stoppen met het werk op de Herenboerderij. Het bestuur gaat dan in overleg met Herenboeren Nederland naar een oplossing zoeken. Dit kan betekenen dat we afscheid nemen van de boer en een andere kandidaat voordragen. Stoppen met de Herenboerderij is niet aan de orde.

Nee, een certificaat wordt aangeschaft door één huishouden op één adres.

Voor mensen die niet in staat zijn de het inleggeld van €2500 (of €1250 voor een huishouden met 1 volwassene) ineens te betalen, kan de coöperatie in overleg besluiten tot invoering van betaling in termijnen.

De Herenboerderij is van haar leden. Elk coöperatielid kan dus met initiatieven komen. Te denken valt aan het organiseren van excursies of het inschakelen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De ontwikkeling van de boerderij zelf heeft de eerste prioriteit.

Het Herenboerenconcept wil zich zo veel mogelijk onafhankelijk van het Gezamenlijk Landbouwbeleid (GLB) bewijzen en verder ontwikkelen. Het GLB weerspiegelt namelijk nog voor een belangrijk deel de heersende belangen in de landbouw en hiermee samenhangende structuren. Structuren gericht op zo hoog mogelijke opbrengsten per hectare tegen zo laag mogelijke kosten. Structuren die niet duurzaam zijn omdat ze leiden tot verkeerde economische prikkels, afhankelijkheid van banken en grote afnemers, vervuiling van bodem, water en lucht, afname van biodiversiteit en bijdragen aan klimaatverandering.

Een Herenboerderij wordt economisch gedragen door de coöperatie. De coöperatie steunt de boeren in hun streven naar duurzame, natuurgedreven productie van voedsel bestemd voor de leden van de coöperatie. Productie die dus wordt gestuurd door de lokale vraag en niet door verkoop aan externe partijen en winstmaximalisatie. Zo onttrekt Herenboeren zich aan de (marktgedreven) druk tot schaalvergroting en wordt duurzame voedselproductie een gezamenlijke verantwoordelijkheid en inspanning van de lokale gemeenschap. Een gemeenschap waarbinnen kringlopen, ook financieel, zo veel mogelijk worden gesloten. Vandaar: geen subsidieaanvragen binnen GLB verband. 

Incidentele subsidies, die niet dienen voor de exploitatiekosten van de boerderij, zijn in principe niet uitgesloten. Denk bijvoorbeeld aan een natuureducatiebord op de boerderij.

Bestuursleden en kartrekkers krijgen niet betaald voor hun activiteiten.

Een Herenboerderij is een Coöperatie U.A. (Uitgesloten van Aansprakelijkheid), wat inhoud dat elk lid aansprakelijk is voor maximaal het ingelegde vermogen.

Mochten de leden meer hebben betaald dan nodig blijkt, dan zal de algemene ledenvergadering beslissen over wat met het batig saldo moet gebeuren. Een mogelijkheid is te herinvesteren in de Herenboerderij. Andere opties zijn het verlagen van abonnementsprijzen of het aanleggen van een reserve. Voorop blijft staan dat de coöperatie geen winstoogmerk heeft.

Ja, dat kan één per jaar. Gezien de continuïteit van het zaai- en teeltplan kan dit niet frequenter aangepast worden.

De coöperatieleden (‘Herenboeren’) beslissen gezamenlijk én met de boer(en) wat er verbouwd wordt. De bodem van de Herenboerderij bepaalt wat er in technische zin aan groenten en fruit verbouwd kan worden, evenals het Nederlandse klimaat natuurlijk, plus het ontwikkelingsstadium van de boerderij. 

Een globaal beeld is zo’n 50 soorten groentes per jaar, met na een paar jaar ook hard (bijv. appels, peren) en zacht fruit (bijv. bramen, frambozen, aardbeien, bessen etc.). Runderen, varkens en kippen hebben een plek in de kringloop op de Herenboerderij en leveren (af en toe) vlees en het grootste deel van het jaar eieren. 

Leden van de coöperatie kunnen kiezen voor een vegetarisch oogstdeel of een oogstdeel met vlees. Op bijna alle boerderijen worden ook aardappelen verbouwd, en soms graan, kruiden, eetbare bloemen etc. 

De opbrengst van de verschillende ‘productgroepen’ hangt natuurlijk wel af van het tempo waarin het lukt de boerderij te realiseren en uit te bouwen. Dat wisselt van locatie tot locatie. Soms zijn er voor bepaalde activiteiten (zoals een boomgaard) of specifieke diersoorten nog niet direct de juiste vergunningen, of vraagt het investeringen die gespreid moeten worden. Ook speelt het type bodem en bijbehorende waterhuishouding een grote rol in wat mogelijk is qua productie van groente en fruit.  

Ja, als vegetariër kun je  heel goed lid zijn van de coöperatie. Je kunt ervoor kiezen om alleen vegetarische producten zoals groenten, fruit, eieren, aardappelen, graan, kruiden, eetbare bloemen etc. af te nemen. Het vleespakket is optioneel en daar betaal je ook iets meer voor.

Je kan sowieso een vegetarisch oogstdeel afnemen. Vlees afnemen is optioneel. Er moet in een later stadium nog besloten worden of het ook mogelijk is om alleen rundvlees of kip af te nemen.

In de winter is je oogstdeel vaak wat kleiner of kun je minder vaak oogst ophalen, maar zelfs in de winter kun je allerlei lekkers van de boerderij eten. Je eet met het seizoen mee, dus in de winter zijn er vooral wintergroentes. Ook lukt het veel Herenboerderij om eerder geoogste producten zoals pompoenen, aardappels, uien etc. op te slaan en verspreid over de winter uit te geven. Dat levert samen nog een behoorlijk gevarieerd pakket op. De meeste Herenboerderijen hebben ook een tunnelkas wat meer mogelijkheden geeft in de winter. Tegen het einde van de winter is er vaak een korte periode waarin er geen uitgifte mogelijk is en er hard gewerkt wordt aan het zaaien en planten van de nieuwe oogst.

Je kan zelf ook besluiten een deel van de overvloed van het zomerseizoen in te vriezen of te wecken natuurlijk. Gedurende de winter wordt er vaak ook nog af en toe vlees uitgegeven dat eerder in het jaar is geslacht en gevroren is opgeslagen.

Op de website Herenkeuken, ook voor dames delen Herenboeren uit heel Nederland recepten. Hier vind je inspiratie om met oogst van jouw eigen Herenboerderij aan de slag te gaan. Eet smakelijk!

Er worden certificaten afgegeven totdat het aantal van (ongeveer) 500 monden bereikt is. In de praktijk zal dit neerkomen op ongeveer 200-270 certificaten. Hiervan kan meestal maximaal 20% gesplitst worden in certificaten van €1.000.

Een Herenboer ben je het hele jaar rond en je eet wat het land op dat moment geeft. Je kunt de afname van jouw pakket niet pauzeren voor bijvoorbeeld vakantie. Je kunt natuurlijk wel jouw oogst doneren aan bijvoorbeeld degene die op je huis of kat past tijdens jouw vakantie, of jouw oogst doneren aan vrienden of familie.

De oogst die niet opgehaald wordt kan verwerkt worden tot veevoer of kan bijvoorbeeld gedoneerd worden aan de lokale Voedselbank zoals dit in Boxtel gebeurt.

Samenvatting:
Een Herenboerderij is een wettelijk geregistreerde coöperatie U.A. (Uitgezonderd van Aansprakelijk) van ongeveer 200-270 leden (huishouden). Zij richten een Herenboerderij op binnen de 3 pijlers en 7 uitgangspunten van het Herenboerenconcept en sluiten zich daarmee aan bij de landelijke Herenboeren beweging. Een van de uitgangspunten van de Herenboerderijen is dat de Herenboerderij kan draaien zonder ‘vreemd vermogen’ en subsidies. Met eigen geld maken de leden de oprichting van de boerderij mogelijk. In principe committeer je je voor drie jaar aan de coöperatie. Als je eerder lid-af wordt, kun je onder bepaalde voorwaarden je inleggeld terugkrijgen. Informeer hiernaar bij jouw lokale Herenboerderij (in oprichting).

Fase 1: Inrichting (de boerderij wordt opgestart)
Door eenmalig het inleggeld van 2.000-2.500 euro te investeren word je voor onbepaalde tijd voor 1/200 (of 1/250-270) deel eigenaar van de Herenboerderij. Eénpersoonshuishoudens en éénoudergezinnen voor wie het bedrag van één volledig ledencertificaat te hoog is kunnen vaak een half ledencertificaat afnemen voor de helft van het inleggeld.

Via de inleg brengen alle coöperatieleden samen het  startkapitaal van 400.000-500.000 euro bij elkaar dat nodig is om de Herenboerderij te ontwerpen en aan te leggen. Het hele proces van oriëntatie, onderzoek, realisatie tot een gezonde exploitatie wordt begeleid vanuit Herenboeren Nederland. Deze inzet van expertise en arbeid kost een lokaal initiatief eenmalig 75.000 euro. Hierbij is het solidariteitsprincipe van toepassing, iedere Herenboerderij betaalt hetzelfde bedrag. Mocht een boerderij onverhoopt niet starten, dan worden deze kosten niet gerekend. Met het resterende bedrag  financiert de coöperatie alle andere investeringen en aanschaffingen die nodig zijn om onze productiecapaciteit van groenten, fruit en dieren geleidelijk op te bouwen. Denk hierbij aan grondwerk, irrigatie en drainage, hekwerken, aanschaf van vee, machines en gereedschap, aanleg van een multifunctionele fruittuin en mobiele onderkomens voor kippen en varkens en de uitvoering van een meerjarenplan gezonde bodem. NB. de aankoop van land maakt geen onderdeel uit van het startkapitaal. Het land wordt gepacht en de pachtkosten zijn onderdeel van de jaarlijkse exploitatiekosten, die worden gedekt uit de wekelijkse contributie.

Fase 2: Exploitatie (de boerderij draait)
De exploitatiekosten van een Herenboerderij, de dagelijkse productiekosten van ons voedsel, (inclusief het salaris van onze agrarisch bedrijfsleider, erfpacht van het land, zaai- en plantgoed, etc.) wordt door alle leden bijeengebracht via de contributie (ook wel “mondjesgeld” genoemd). In ruil daarvoor halen de leden wekelijks hun oogst op. Een indicatie voor dit bedrag per mond per week is 12-15 euro voor een pakket inclusief vlees en 8-12 euro voor een vegetarisch pakket. De contributie wordt maandelijks geïnd via een automatisch incasso. Een huishouden bepaalt zelf voor hoeveel monden zij afneemt en kan dit aantal eens per jaar wijzigen. Een meerpersoonshuishouden neemt 2 tot 5 monden af en een éénpersoonshuishouden (meestal) maximaal 1 mond.

Op jaarbasis bedragen de totale exploitatiekosten voor een Herenboerderij ongeveer 250.000 euro. In de contributie zit ook een jaarlijkse bijdrage aan Herenboeren Nederland verwerkt van ongeveer 40 euro per persoon per jaar. Dit bedrag wordt jaarlijks vastgesteld op basis van overleg met de Vereniging van Herenboerderijen waar alle draaiende boerderijen lid van zijn. Daarbij wordt een algemeen geldende index gehanteerd. Het budget dat de draaiende initiatieven opbrengen wordt door Herenboeren NL gebruikt voor de ondersteuning van draaiende boerderijen en algemene belangenbehartiging. Daarbij is ook ruimte voor door de beweging gewenste specifieke projecten.

Door op deze wijze onderdeel te worden van de Herenboeren beweging krijgen coöperaties zowel tijdens de opstartfase van hun Herenboerderij als tijdens de reguliere exploitatiefase veel ter beschikking gesteld op praktisch niveau. Dit gaat van website en huisstijl tot werving/selectie en training/coaching van de Herenboeren-boer en van digitale uitgifte tool (genaamd HAPP) tot personeelsadministratie etc. 

Verder promoot en ondersteunt Herenboeren Nederland niet alleen de bestaande Herenboerderijen, maar levert ook een bijdrage aan een inclusiever wordende landbouw in Nederland. Dit gebeurt onder andere door de oprichting van een kenniscentrum, wetenschappelijke studies, samenwerkingen met kennisinstellingen, overheden en natuurorganisaties, de mogelijkheid om via zogenaamde grondfondsen grond aan te kopen en aanpassingen van landelijke wet- en regelgeving om Herenboerderijen mogelijk te maken. 

Officieel niet. Biologisch is een officieel door SKAL verleend keurmerk. Iedereen die een biologisch product koopt bij een boer, speciaalzaak of supermarkt, weet dan dat het voldoet aan de criteria van het keurmerk. Binnen de coöperatie kopen we niet, want we zijn onze eigen afzetmarkt en bepalen we zelf hoe we werken aan een in alle opzichten duurzame voedselproductie. Het is onderdeel van onze zoektocht naar de ‘meest duurzame vorm van landbouw’. We noemen het zelf ook wel natuurgedreven of natuurinclusieve landbouw. Daarbij geldt de SKAL lijst voor ons als ondergrens, maar stellen we onszelf op veel fronten ook nog hogere eisen.

We zoeken naar de draagkracht van de bodem voor voedselproductie, uitgaande van een gezonde bodem in een gezond landschap. Het gebruik van middelen wordt hierbij zoveel mogelijk voorkomen. Mocht het noodzakelijk zijn, dan gebruiken we natuurlijke bestrijdingsmiddelen die in de biologische landbouw zijn toegestaan. Chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest worden op de Herenboerderij nooit gebruikt.

NB: in februari 2021 schreven we een artikel over dit onderwerp samen met Michaël Wilde, directeur van ketenorganisatie Bionext, met de titel “To bio or not to bio” is niet relevant. 

SKAL is een Nederlandse organisatie die toezicht houdt op de biologische productie van voedsel. De afkorting zelf komt oorspronkelijk van: “Stichting Keur Alternatief voortgebrachte Landbouwproducten”.

Tegenwoordig is Skal Biocontrole de officiële naam en zij controleren of boeren, producenten, handelaren en importeurs zich aan de Europese regels voor biologische producten houden.

Wat doet SKAL precies?

• Controleert of biologische producten echt biologisch zijn.
• Geeft het biologisch keurmerk (EU-logo) af aan goedgekeurde bedrijven.
• Houdt een register bij van alle gecertificeerde biologische bedrijven in Nederland.

Hoewel we niet officieel door SKAL gekeurd zijn als biologisch, geldt de SKAL lijst voor ons wel als ondergrens. Zo worden chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest op de Herenboerderij nooit gebruikt.

Natuurinclusieve landbouw (ook wel natuurgedreven landbouw genoemd) is een vorm van landbouw die op alle fronten rekening houdt met de natuur, door deze niet alleen optimaal te gebruiken, maar ook te sparen en te verzorgen. Uiteindelijk moet dat leiden tot een landbouw die het milieu minder belast en zorgt voor verbetering van biodiversiteit op het land. Zorg voor de bodem staat hierbij altijd centraal. Er worden geen chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt op de boerderij.

Daarnaast werken Herenboerderijen ook toe naar circulaire landbouw, ook wel kringlooplandbouw genoemd. We streven naar een gesloten cirkel met zo min mogelijk input van buitenaf. Vraaggestuurde productie waarbij eventuele overschotten gebruikt worden als diervoer, geruild worden met andere Herenboerderijen of er wordt een goed doel voor gevonden. De producten van een Herenboerderij worden niet verkocht. 

Ook regeneratieve landbouw is van toepassing, een vorm waarbij er actief wordt gewerkt aan een gezonde bodem en deze het uitgangspunt vormt voor gezond voedsel.

Wat een Herenboerderij levert is gezond, smakelijk voedsel, een fijne plek voor dieren om te leven, méér biodiversiteit en een gezonde bodem. De winst zit hem ook in het duurzame voedselsysteem dat leden met elkaar in stand houden en laten groeien. Herenboeren runnen met elkaar een bedrijf zonder winstoogmerk en zonder een bank of vaste subsidie. De boeren (agrarisch bedrijfsleiders) zijn in loondienst bij de coöperatie en hebben daardoor een vast inkomen. Zo creërt de coöperatie samen een eerlijk en toekomstbestendig voedselsysteem.

Meewerken is voor coöperatieleden niet verplicht, maar maakt wél meer mogelijk op de boerderij. De ervaring leert dat veel coöperatieleden het leuk vinden om regelmatig naar hun boerderij te gaan en te helpen. Zo ben je betrokken bij de totstandkoming van je eigen voedsel. Op deze manier ontstaat er een manier een levendige gemeenschap rond de eigen lokale Herenboerderij, die nog eens versterkt wordt door de gezellige oogstfeestjes, workshops, en andere activiteiten die coöperatieleden samen organiseren. Ook voor kinderen worden er vaak kinderactiviteiten georganiseerd, zoals je eigen landje bewerken, met de boer op excursie of een natuurontdekkingstocht.

De productie wordt zoveel mogelijk afgestemd op het aantal monden die gevoed moeten worden. Is er toch overproductie dan worden er tips gegeven om voedsel in te maken, een gezamenlijk oogstfeestje te organiseren etc. Ook wordt er soms contact gezocht met een lokale voedselbank o.i.d. Er wordt nooit eten verkocht in bijvoorbeeld een winkel omdat een Herenboerderij alleen voor de eigen leden produceert.

Op iedere boerderij is een team verantwoordelijk voor KAM (Kwaliteit, Arbo en Milieu). In zijn algemeenheid kan worden gesteld dat een Herenboerderij zo min mogelijk eten verspilt. Dat betekent dat producten met een afwijkende vorm of maat, met een plekje of vlekje, niet worden weggegooid. Als producten echt niet geschikt zijn voor consumptie, kunnen ze vaak zelfs nog worden verwerkt tot veevoer of compost. Dieren worden niet door Herenboeren zelf geslacht, dat gebeurt door een professionele slager, die werkt conform de hygiënevoorschriften van de Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA). Er wordt voor de  uitgifte van verse groente en fruit niet gewerkt met plastic of papieren verpakkingen. Het vlees wordt wel conform de hygiënevoorschriften verpakt.